SMALLINGERLAND – Bewoners van bijna 350 woningen in Smallingerland hebben mogelijk een probleem als de ‘regenbui van de eeuw’ hier naar beneden komt. Bij hen staat het water dan minstens 15 centimeter hoog tegen de gevel. Dit blijkt uit cijfers van wateradviesbureau Nelen & Schuurmans uit de Klimaateffectatlas.

Zo’n extreme bui is er eentje waarbij er in een uur tijd 70 millimeter regen valt. Dat is iets minder dan gemiddeld in de hele maand september. In de meest recente klimaatscenario’s van het KNMI valt zo’n bui straks eens in de honderd jaar. ‘Een kleine maar absoluut reële kans,’ aldus het Instituut. Omdat Nederland echter groter is dan één meetstation, treft zo’n extreme bui ergens in het land wel degelijk vaker dan eens per eeuw de grond.

Probleem

Door klimaatverandering warmt de atmosfeer op, waardoor wolken meer vocht kunnen vasthouden en deze kansen snel toenemen. Als je huis laag ligt en water niet makkelijk kan wegstromen, bijvoorbeeld via sloten, het riool of de grond in, dan heb je een probleem. Nelen & Schuurmans hebben zo per huis bepaald hoe hoog het water in theorie tegen de gevel staat bij zo’n ‘regenbui van de eeuw’.

Grondwater

Hoe hoog het grondwater staat speelt ook een rol in die berekening: een combinatie van hoog grondwater en hevige regenval betekende in 2024 dat tientallen woningen in de Enschedese wijk Pathmos compleet onbewoonbaar werden. Zo’n vaart zal het niet lopen: dat om precies te zijn 332 huizen in Smallingerland — 2 procent van alle woonpanden in de gemeente — kwetsbaar zijn bij een extreme regenbui, wil niet zeggen dat er ook echt schade ontstaat. Hoe erg die is, hangt af van hoe goed bewoners hun huis hebben beschermd.

Vooral Drachten centrum de klos

Stel dat de weergoden Drachten en omgeving zullen teisteren met zo’n enorme wolkbreuk, dan zal bij 35 woonpanden in het centrum meer dan 15 centimeter water tegen de gevel staan. Dat is 12 procent van alle woonpanden. Ook de Sanding in De Wilgen ligt ongunstig. Bij 12 woonpanden staat hier bij een extreme regenbui meer dan 15 centimeter water tegen de gevel. Dat is 7 procent van alle woonpanden. Ook voor de Singels Oost en West is het oppassen geblazen.

Verzekeringsclaims

Overigens hoeft het helemaal niet zo hard te regenen om toch schade aan je woning te krijgen: een openstaand dakraam is soms al genoeg. Sinds 2007 hebben inwoners van Smallingerland voor bijna 2,3 miljoen euro aan neerslagschade gedeclareerd bij de verzekeraar, meldt het Verbond van Verzekeraars. Bijna 800.000 stamt uit de laatste vijf jaar.  

Zandzakken

‘Gelukkig komt extreme regen weinig voor, maar dat is tegelijkertijd de pest,’ zegt Matthijs Kok, emeritus hoogleraar overstromingsrisico aan de TU Delft: je er echt op voorbereiden doe je niet. ‘Bijna niemand hangt ook thuis sprinklers aan het plafond, want de kans op brand is miniem. Als het water dan toch komt, dan moet je alsnog op zoek naar zandzakken en schotten om de deur mee te barricaderen.’

Tips

Mocht het grond- of rioolwater toch opborrelen, dan zijn er een aantal tips om erger te voorkomen. Je kunt je wc bijvoorbeeld blokkeren door een voetbal in je wc-pot te drukken. Of je kunt een handdoek over je wc-pot spannen, de wc dichtdoen en er iets zwaars op zetten. Buiten kun je zorgen dat het water makkelijk weg kan stromen. ‘Geen tegels, maar groen of waterdoorlatende bestrating,’ adviseert John Kersemakers van Vereniging Eigen Huis. ‘Een regenton helpt ook, zodat het water in elk geval tijdelijk ergens naartoe kan, maar dan moet die wel bijna leeg zijn op het moment dat het gaat regenen.’

Foto: Omrop Fryslân