ZUIDOOST FRIESLAND – Makelaars moeten zich voortaan verplicht inschrijven in een beroepsregister. Dat wil althans minister Elanor Boekholt-O’Sullivan van Volkshuisvesting. Er zijn teveel misstanden bij het koopproces en makelaars houden zich niet altijd aan de gedragsregels. Het plan wordt door Friese makelaars met gejuich ontvangen. ‘Maar een register alleen maakt nog geen zomer. Het is wel een goed begin,’ aldus Berend Wijmenga van NVM Friesland.
Elke makelaar heeft het wel eens gemaakt. Dat een collega dubieuze handelingen verricht tijdens het koop- of verkoopproces. Gelukkig valt het in Friesland reuze mee, bekent makelaar Sierd Moll uit Gorredijk. ‘Maar ik heb wel eens een verkopend makelaar gehad die me belde en zei: we hebben alle biedingen binnen, kunnen we nog proberen om er wat bij te krijgen?’
Ook makelaar Pieter de Jong van Regent Makelaars in Heerenveen ziet het nog wel eens gebeuren. ‘Het zit hem juist in de woningen van drie tot vier ton,’ begint hij. ‘Daar komen biedingen op binnen met de financieringsmodellen erbij. Er zijn dan collega’s die zelfs de financier van de koper gaan bellen om te vissen naar de ruimte die er is.’
Niet transparant en integer
Op dit moment is makelaar een vrijgevochten beroep. Iedereen kan zomaar aan de slag als makelaar. De Nederlandse Vereniging van Makelaars heeft wel een gedragscode maar daar houdt niet elke makelaar zich aan, zo blijkt in de praktijk. Kopers krijgen nog steeds niet altijd het biedlogboek te zien. ‘Het koopproces hoort voor iedereen transparant en integer te verlopen en dat is nu te vaak niet het geval,’ aldus de minister.
Makelaar Berend Wijmenga: ‘Tot 2001 werd je titel beschermd. Je moest als makelaar door de rechter beëdigd worden. Onder druk van de vrijheid en zelfregulering moet de branche het zelf doen. Zolang het goed gaat is er niets aan de hand. Maar gaat het fout: waar kun je dan terecht?’
Nieuw register
Om hier paal en perk aan te stellen wil de minister nu een beroepsregister. Als het nieuwe register er komt, moeten makelaars zich houden aan gedragsnormen die in de wet zijn vastgelegd. Houdt een makelaar zich hier niet aan, dan wordt hij eruit gegooid. Alles draait dan om transparantie, correcte informatie en gelijke behandeling. Consumenten kunnen met klachten terecht bij een bestaande geschillencommissie.
Geen spelletjes
Als makelaar kun je je dan maar het best houden aan de ongeschreven regels van fatsoen. Bij Regent Makelaars gaan per jaar zo’n honderd woningen door hand. Volgens De Jong altijd volgens dezelfde werkwijze. ‘Wij zijn ooit begonnen met transparantie als leidraad. De klant moet openheid krijgen van de makelaar, zeker bij het bieden. Wij werken ook met een biedlogboek. Daar zijn onze klanten ook altijd heel blij mee. Geen spelletjes, zeg ik altijd.’
Puur voor de bühne?
‘Integriteit is voor mij: het juiste doen, ook als niemand kijkt,’ deelt Sierd Moll een tegeltjesspreuk. Met tien woningen die maandelijks van eigenaar wisselen, heeft hij een goede kijk op de tekortkomingen in de huidige werkwijze bij makelaars. ‘Er is al een hiaat met drie dagen bedenktijd. De deal gaat alleen door als er ook handtekeningen zijn gezet. En hierbij wordt nogal eens gemarchandeerd. Ik vraag me dan ook af: is zo’n register puur voor de bühne of geeft het ook echt zekerheid voor de consument? Het moet geen schijnzekerheid zijn. Het liefst zie ik dat het register zo wordt ingericht dat er tuchtrecht achter komt, opleidingsverplichting en er ook integriteitscursussen komen.’
Jaarlijks komen bij de Nederlandse Vereniging van Makelaars 500 klachten binnen over dubieuze werkwijzen van makelaars. ‘De vraag is of een register dit soort praktijken eruit kan vissen,’ vraagt Wijmenga zich af. ‘En wie controleert en handhaaft? Nabiedingen zijn nog altijd een risico. Een register alleen maakt nog geen zomer. Het is wel een goed begin.’
