ORANJEWOUD – Het boek Zwanenzang van Charles Spencer doet internationaal veel stof opwaaien. De broer van de in 1997 verongelukte prinses Diana doet een boekje open over het Britse Koningshuis en zijn leven met Diana. Kenner van het Britse koningshuis Linda Udo uit Oranjewoud schreef zelf een roman over de dood van de prinses. ‘Spencer wil met het boek vooral eerherstel voor zijn zus én zichzelf.’
Maar liefst zeventien jaar deed Udo destijds onderzoek naar de mysterieuze dood van Lady Di bij de Pont de l’Alma in Parijs. Intensief speurde ze naar alle bewijsstukken, foto’s, dossiers en urenlang beeldmateriaal om uiteindelijk de puzzelstukjes in elkaar te leggen. ‘Ik heb ooit een boek willen schrijven en dit kwam op mijn pad. Ik wilde het verhaal van Prinses Diana neerzetten. Meer niet. Het was in mijn ogen heel ongeloofwaardig wat er gebeurd was en die feitelijke informatie heb ik in 17 jaar bij elkaar gebracht en er een roman van gemaakt.’
Geënsceneerd
Het leidde in 2014 uiteindelijk tot ‘Koninklijk Complot,’ een roman waarbij feiten en fictie in elkaar overvloeien. ‘Mijn informatie komt allemaal uit bestaande bronnen. Het fictiegedeelte is geschreven omdat ik er natuurlijk niet zelf bij geweest ben.’ Udo vindt het aannemelijk dat Lady Di haar ongeluk geënsceneerd heeft om uit het verstikkende koninklijke keurslijf te kunnen ontsnappen. ‘Op basis van mijn onderzoek acht ik het aannemelijk dat Diana haar dood heeft geënsceneerd en een nieuw leven is begonnen, mogelijk in de omgeving van Cape Cod. Sluitend bewijs heb ik niet, maar de informatie die ik in zeventien jaar verzamelde, wijst voor mij in die richting. Dat vormt de basis van Koninklijk Complot.’
Geheim
Volgens Udo gaf Diana voor het fatale ongeluk al vaker aan te willen ontsnappen uit het leven in de volle schijnwerpers. ‘Vlak voor het bewuste weekend schreef ze haar trouwe butler een brief waarin stond: “Na dit weekend komen er nieuwe huizen, andere tijden en is deze nachtmerrieachtige tijd eindelijk voorbij. Wat een geheim deel je met mij!” Onder ede heeft de butler later verklaard dat hij dit geheim mee zijn graf in neemt.’
Doodsbedreiging
In Nederland zijn inmiddels 40.000 exemplaren van Udo’s boek verkocht. Toch kon niet elke lezer de mix van feit en fictie waarderen. Er viel zelfs een heuse doodsbedreiging in de bus. ‘Misschien was het achteraf beter geweest om er geen roman van te maken maar om er een puur feitelijke uiteenzetting van te maken,’ analyseert Udo nu. Over Zwanenzang zegt de schrijfster: ‘Ik vind het boek aansluiten bij mijn theorie maar denk dat Spencer wel heel veel teruggaat naar het verleden van hem en zijn zus. Dat is een beetje jammer.’
Diana en Camilla
Udo ziet verder dat Spencer in Zwanenzang een goed beeld van zijn zus wil neerzetten maar ook van zichzelf. Zo heeft hij spijt van bepaalde dingen die hij gedaan heeft of juist nagelaten. Tegelijk haalt uit naar journalisten en Koning Charles die bij de begrafenis gezegd zou hebben: ‘Ze zullen haar gauw vergeten zijn.’ Udo: ‘Charles moest trouwen met Diana terwijl hij toen al verliefd was op Camilla. In de huwelijksnacht verliet hij Diana al om bij Camilla te zijn.’
Aansluiting bij roman
Udo heeft Zwanenzang zorgvuldig gelezen. ‘Wat mij in het boek vooral treft, is hoe concreet Diana naar een ander leven zocht en hoe bewust haar omgeving soms de pers op een dwaalspoor zette. Dat raakt aan de vragen waaruit Koninklijk Complot is ontstaan.’ Bevestigt Spencer met zijn boek ook Udo’s theorie? ‘Nou, hij beschrijft omstandigheden en handelingen die aansluiten bij mijn onderzoeksvragen. De geënsceneerde verdwijning uit mijn roman bevestigt hij niet.’
Udo gaat verder: ‘In mijn roman verdwijnt Diana juist óók om haar kinderen te beschermen. Williams worsteling met de persdruk was voor mij een belangrijk aanknopingspunt. Na haar dood kwam de pers zwaar onder vuur te liggen en werden haar zoons beter afgeschermd. Die samenhang vormt de kern van mijn verhaal.’
Kritische ontvangst
In Engeland wordt Zwanenzang van Charles Spencer ook kritisch ontvangen. Udo: ‘De Britten vinden het allemaal niet fijn en geloven de aantijgingen tegen koning Charles ook niet. Charles beweerde dat Spencer door zijn intense verdriet een vertekend beeld van de werkelijkheid heeft ontwikkeld. Vergeet niet dat Charles erg geliefd is in Engeland.’ Het is misschien ook de reden dat Koninklijk Complot in Engeland geen voet aan de grond kreeg. Zelfs de BBC durfde zijn vingers destijds niet te branden aan de roman.
Zoektocht naar vrijheid
Wat de schrijfster uit Oranjewoud tot slot vooral bezig blijft houden is het verschil tussen Prinses Diana als publiek bezit en Diana als mens die haar eigen leven wilde bepalen. ‘Spencer laat dat van heel dichtbij zien. Voor mij zit daar de verbinding met Koninklijk Complot: de zoektocht naar vrijheid, en de vraag welke verhalen de buitenwereld daar vervolgens van maakt.’
