GORREDIJK – Minstens de helft van alle leerlingen in groep 8 van de Opsterlandse basisscholen krijgt VMBO-advies. Dat blijkt uit nieuwe cijfers van de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO). Opsterland bevindt zich hiermee in de absolute top van Nederland. ‘Voor veel leerlingen past een start op het vmbo gewoon goed bij de manier waarop zij leren en zich ontwikkelen,’ aldus Angelika van der Duim-van der Zweep, directeur van Singelland BHS in Gorredijk.
Om precies te zijn 59% van alle achtstegroepers in Opsterland kiest voor voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs. Terwijl er landelijk veel zorgen zijn over een tekort aan ‘praktische mensen’, levert Opsterland dus verhoudingsgewijs juist heel veel praktisch talent af. Binnen Friesland kiest gemiddeld 60% voor het vmbo, waarmee Friesland samen met Drenthe en Overijssel de provincies zijn met het hoogste aandeel vmbo-leerlingen van Nederland.
Veel praktisch talent
Als directeur van de enige vmbo-school in de gemeente herkent van der Duim zich in deze trend. ‘Het vmbo is voor onze regio zonder meer een heel belangrijke onderwijsroute. De cijfers onderstrepen vooral hoe belangrijk het is dat we in Opsterland sterk en aantrekkelijk vmbo-onderwijs dichtbij huis hebben.’ Opsterland levert dus in verhouding veel praktisch talent af. Maar het gaat zeker niet alleen om praktisch aanpakken.
Combinatie theorie en praktijk
Vmbo loopt van basis en kader tot de gemengde en theoretische leerweg waarbij ook doorstroming naar de havo in het verschiet ligt. De keuze voor vmbo is niet zozeer een keuze van leerlingen of ouders, vindt van der Duim. Leerlingen krijgen in groep 8 namelijk een schooladvies op basis van hun ontwikkeling en prestaties. ‘Wat ik wel zie, is dat voor veel leerlingen een start op het vmbo gewoon goed past bij de manier waarop zij leren en zich ontwikkelen. De combinatie van theorie en praktijk kan juist heel krachtig zijn.’
Zelf het bewijs
Dat met een vmbo-diploma uiteindelijk de wereld aan je voeten ligt, bewijst de BHS-directeur zelf. ‘Ik ben begonnen op het vmbo en ben via de havo en het hbo uiteindelijk aan de universiteit afgestudeerd. Niet omdat vmbo voor mij een verkeerde start was, maar omdat ik mij stap voor stap op mijn eigen wijze verder heb ontwikkeld.’
Kansrijke onderwijsroutes
Een rondgang langs enkele ouders met kinderen in de brugklas leert dat de keuze voor vmbo ook veilig voelt. Ze zijn dan vaak bescheiden of willen voorkomen dat hun kind overvraagd wordt. ‘Kinderen ontwikkelen zich verschillend en ook niet allemaal op hetzelfde moment,’ stelt van der Duim. ‘Het gaat erom welke route past bij een leerling en waar zijn of haar talent ligt. Een vmbo-opleiding en daarna Bijvoorbeeld een mbo-opleiding zijn ‘bovendien uitstekende en zeer kansrijke onderwijsroutes.’
Meer waardering
De onderwijsbestuurder ziet dat de kracht van onze economie juist ligt bij goed opgeleide vakmensen. Mensen in de techniek, bouw, installatie, zorg, dienstverlening en tal van andere beroepen zijn in haar ogen onmisbaar. ‘Wat mij betreft mogen die vakmensen ook veel meer gewaardeerd worden dan nu soms het geval is.’
Niet probleem maar kracht
Omdat vmbo een opmaat is naar het mbo schenkt de BHS extra veel aandacht aan loopbaanoriëntatie en – begeleiding. Leerlingen kunnen zo ontdekken waar ze goed in zijn, wat ze interessant vinden en welke opleiding of wel beroep daarbij past.
‘Vooral in techniek, bouw, installatie en dienstverlening en zorg is nu veel interesse,’ ziet van der Duim. ‘En de kansen zijn er zeker. De arbeidsmarkt in Fryslân is krap en juist in sectoren als techniek, bouw, installatie en zorg is veel behoefte aan goed opgeleide mensen. Daarom zie ik een relatief grote groep jongeren die via vmbo en mbo wordt opgeleid niet als een probleem, maar juist als een kracht voor onze regio. Dit zijn de mensen die we de komende jaren heel hard nodig hebben.’
Investeren blijft belangrijk
Ook in het noorden van het land blijft de vraag naar vakmensen in de techniek, bouw, installatietechniek en zorg onverminderd groot. En dan zijn er nog de ontwikkelingen in de woningbouw, de verduurzaming en de energietransitie die op ons af komen. Je ziet het heel concreet aan de grote vraag naar vakmensen. Van der Duim: ‘Dat maakt investeren in goed vmbo- en mbo-onderwijs niet alleen belangrijk voor individuele leerlingen, maar ook voor de economische en maatschappelijke toekomst van onze regio.’
Nieuwbouw
De bestuurder ziet vooral kansen om de verbinding tussen onderwijs, mbo en het regionale bedrijfsleven verder te versterken. Dat gebeurt dan vanuit een vernieuwde locatie van de BHS in Gorredijk waarvan de oplevering in de zomer van 2028 zal zijn. ‘Als zoveel jongeren in deze regio via vmbo en mbo hun weg naar vervolgonderwijs en arbeidsmarkt vinden, dan is een sterke BHS van grote betekenis voor de toekomst van Opsterland,’ aldus van der Duim.
