Fryslân – Het tekort aan technisch personeel in Fryslân blijft groot. Eind maart stonden in de provincie ruim 2.900 vacatures open voor beroepen die verband houden met klimaat en verduurzaming. Tegelijkertijd liep het aantal WW-uitkeringen in juli opnieuw op. Volgens het UWV zijn meer vakmensen nodig om onder meer de energietransitie, woningbouw en verduurzaming de komende jaren uit te kunnen voeren.

De spanning op de Friese arbeidsmarkt neemt weliswaar iets af, maar werkgevers hebben nog altijd moeite om geschikt personeel te vinden. Vooral in de techniek is de krapte groot. In het eerste kwartaal van dit jaar stonden tegenover iedere kortdurend werkzoekende in Fryslân gemiddeld ruim twee vacatures. Bij technische beroepen, exclusief productiemedewerkers, waren dat er meer dan vier.

De meeste vacatures waren er voor machinemonteurs. Daarvan stonden er ongeveer 350 open. Voor ingenieurs ging het om circa 250 vacatures. Ook productiemachinebedieners, technici op het gebied van bouwkunde en natuur en loodgieters en pijpfitters zijn moeilijk te vinden. Voor deze beroepsgroepen stonden elk ongeveer 200 vacatures open.

Klimaatopgave vergroot tekort

Het UWV verwacht dat de behoefte aan technisch personeel de komende jaren groot blijft. Dat komt onder meer door de uitvoering van klimaatmaatregelen. Binnen de gebouwde omgeving, het energiesysteem, de industrie, mobiliteit en landbouw en landgebruik zijn veel extra vakmensen nodig.

Ongeveer twee derde van de beroepen die nodig zijn voor de uitvoering van klimaatmaatregelen bestaat uit technische functies. Het gaat onder meer om elektriciens, installateurs, monteurs, loodgieters, timmerlieden, milieutechnologen en opzichters.

In Fryslân stonden aan het einde van het eerste kwartaal ruim 2.900 vacatures open voor klimaatgerelateerde beroepen. Niet alleen technici zijn daarbij nodig. Ook werkvoorbereiders, planners, beleidsadviseurs, ICT-specialisten en leidinggevenden spelen volgens het UWV een belangrijke rol bij verduurzamingsprojecten.

Daar komt bij dat dezelfde vakmensen ook buiten de klimaatsectoren gewild zijn. Werkgevers vissen daardoor steeds vaker in dezelfde, beperkte vijver.

Kansen voor zij-instromers

Een deel van de oplossing moet volgens het UWV worden gezocht in het opleiden en omscholen van mensen die nu nog niet in de techniek werken.

„Voor de energietransitie, de verduurzaming van woningen, emissievrije mobiliteit en toekomstbestendige landbouw zijn de komende jaren duizenden extra vakmensen nodig. Dat biedt kansen voor werkzoekenden en zij-instromers”, zegt UWV-werkgeversadviseur Marieke van der Heide.

Het UWV werkt onder meer samen met Etran, dat omscholingstrajecten met baangarantie aanbiedt. Verspreid over het jaar beginnen verschillende opleidingen. Deelnemers kunnen daarna bijvoorbeeld aan het werk als energielabeladviseur.

Ook het kabinet wil meer investeren in het aantrekken, opleiden en behouden van werknemers voor sectoren waar de komende jaren veel personeel nodig is. Daarbij ligt onder meer de nadruk op energie- en klimaattechnologie.

Meer vrouwen in de techniek

Het UWV ziet daarnaast mogelijkheden om meer vrouwen voor technische beroepen te interesseren. Momenteel is slechts 17 procent van de werknemers in technische beroepen vrouw. Ter vergelijking: in zorg- en welzijnsberoepen is 79 procent van de werknemers vrouw.

De belangstelling van vrouwen voor technische opleidingen groeit wel. In het middelbaar beroepsonderwijs volgden in het studiejaar 2025-2026 landelijk 9 procent meer vrouwen een opleiding in de richting techniek, industrie en bouwkunde dan tien jaar eerder. Bij mannen nam het aantal studenten in dezelfde periode met 5 procent toe.

In het hoger onderwijs is het verschil nog groter. Het aantal vrouwelijke studenten in deze opleidingsrichting steeg in tien jaar met 48 procent. Onder mannen bedroeg de stijging 4 procent.

„Achter iedere duurzame woning, warmtepomp of zonnepaneel staat een vakmens”, zegt UWV-arbeidsmarktadviseur Ruben de Gries. „Juist daarom is het belangrijk om te investeren in talentontwikkeling en meer mensen enthousiast te maken voor een toekomst in de techniek.”

WW loopt op in Fryslân

Ondertussen is het aantal mensen met een WW-uitkering in Fryslân in juli gestegen. Eind juli verstrekte het UWV 6.805 WW-uitkeringen in de provincie. Dat zijn er 87 meer dan een maand eerder, een stijging van 1,3 procent.

Vergeleken met juli vorig jaar nam het aantal WW-uitkeringen met 349 toe. Dat komt neer op een stijging van 5,4 procent. Landelijk steeg het aantal WW-uitkeringen op jaarbasis met 6,4 procent.