BEETSTERZWAAG – Wie het nieuws de afgelopen tijd heeft gevolgd is de grote bosbranden in Spanje en Limburg niet ontgaan. Vanuit Friesland is bijstand geboden op beide plekken en dat gebeurde ook vanuit Beetsterzwaag en Ureterp.

Een van de brandweermannen die op missie in Spanje is gegaan is Jelle Merkus (51) uit Beetsterzwaag. Doorgaans is hij ploegleider en bevelvoerder van het korps en houdt zich veel bezig met natuurbrandbestrijding. Voor hem was het dan ook geen moeilijke keuze om hulp te bieden in Spanje en Limburg.
‘Het was een hele bijzondere tijd. Ik ben enorm trots op de teams van vrijwilligers die zich hebben ingezet tijdens de branden,’ aldus Merkus. 

Met een bus zijn de vrijwilligers naar Spanje gereden. Dat was al een uitdaging op zich met zo’n lange reis. Eenmaal daar zijn de Nederlandse helpers met open armen ontvangen door de Spanjaarden. Na een aantal dagen overleg, leren en plannen maken was het tijd om het veld in te gaan en de branden te lijf te gaan. ‘Het was enorm leerzaam om te kijken hoe ze daar te werk gaan. Bij ons in Nederland creëren we een stoplijn met water.

In Spanje werken ze heel anders en gebruiken ze als eerste juist handgereedschappen. Het is dankbaar werk omdat we echt iets konden betekenen. Indrukwekkend ook vanwege de berggebieden en de hoeveelheid vuur dat er was.’
Ruim zestien dagen hebben Merkus en zijn team uit Nederland alles gegeven om de Spanjaarden te helpen de bosbrand te stoppen. 

Jetlag-idee tussen Spanje en Limburg
Merkus was nog maar net terug uit het warme Zuid Europa toen de volgende grote bosbrand zich alweer aandiende. ‘Ik kreeg telefoon dat er mogelijk een beroep op onze CCFM voertuigen kon worden gedaan om bijstand te bieden bij de grote bosbranden in Limburg. De volgende dag was het zover. Verdeeld in drie ploegen en tijden zijn we naar het zuiden van Nederland afgereisd om bijstand te bieden aan de brandweerkorpsen daar.’

Merkus zat bij de laatste groep en kwam in de nacht aan. Opvallend was het verschil tussen dag en nacht hoe het vuur zich vormde. ‘In de nacht was de luchtvochtigheid hoger. Zodra de zon op kwam nam dit af, liep de temperatuur op, nam de wind toe en zo laaide alles weer op.’

CCFM staat voor Camion Citerne Feux de Forêt Moyen (een middelzwaar bosbrandbestrijdingsvoertuig volgens Franse normen). Veiligheidsregio’s in Nederland zetten deze terreinvaardige trucks steeds vaker in. De watertank heeft een capaciteit van 3000 tot 4000 liter water. Bij gevaar is er ook zelfbescherming aanwezig. De wagen is voorzien van een extra watertank (ca. 500 liter) voor een alarmsprinklerinstallatie rondom de cabine en banden. Hij is uitgerust met 4×4-aandrijving, een flexibel chassis en vaak een systeem om bandenspanning aan te passen voor zand en heide.

Reële kans op brand in Zuidoost Friesland
De droogte vormt een groot gevaar voor de natuur en dat geldt ook voor Zuidoost Friesland, zegt Merkus. ‘Ik verbaas me erover dat er hier nog geen bosbrand is ontstaan, maar tegelijkertijd zijn we daar natuurlijk ontzettend blij om.‘

De oorzaak van een natuurbrand ligt rond de 75% tot 90% bij de mens. Een peukje, de BBQ, een vuurtje in de tuin… Even niet opletten en het kan al misgaan. ‘Er is al hoogst mogelijk opgeschaald in Friesland als het gaat om natuurbranden en buitenbranden.
Maar toch is woensdag besloten urgentie prioriteit 2 ritten te verhogen naar prioriteit 1. Daarbij wordt er met twee voertuigen aangereden.’ Hiermee is de brandweer sneller ter plaatse en is er meer materieel beschikbaar om de brand te blussen. 

“Ik ga zo weer mee”
Merkus zet zichzelf weer op beschikbaar mochten er in de toekomst weer grote natuurbranden zijn, ook elders in Europa. ‘Het klinkt raar, maar zonder twijfel ga ik zo weer mee om het avontuur aan te gaan. Het is dankbaar, voor het lerend vermogen is het perfect en zeer indrukwekkend.’ Maar voordat de volgende uitruk daar is, is donderdagmiddag het CCFM voertuig grondig onder handen genomen.
Het meeste roet hebben ze eerder al van de wagen afgespoten. Hij was volledig zwart, aldus Merkus.
De brandweerlieden zijn zuinig op hun wagens en daarom is de brandweerwagen nog eens extra goed gepoetst.