ZUIDOOST FRYSLAN – Het is al lange tijd slecht gesteld met de natuur. En dan spreken we al over zeker 50 jaar. Oorzaak en gevolg gaan dus al lange tijd terug en vandaag de dag merken natuur en landbouw hier enorm veel hinder van. 

Maar waar ligt eigenlijk de oorzaak? Kort gezegd: bij de mens. “Het is geen vijf voor twaalf meer, maar allang half één,” zegt Michel Krol. “Het heeft alles te maken met hoe wij als mens omgaan met het water, bestrijdingsmiddelen, versnippering van de natuur, verdroging en vermesting. De problematiek is al heel lang hetzelfde.” 

Krol staat in een heideveld in natuurgebied Het Ketliker Skar en vertelt openhartig over de problemen die lang gelezen zijn ontstaan. Al in de jaren 80 is beschreven hoe we verdroging moeten tegen gaan. “Maar de politiek moet er prioriteit van maken. Ze moeten een keuze maken tussen individuele belangen en maatschappelijke issues.”   

Arend Hoekstra is veehouder in Nij Beets en ervaart veel problemen op het land. “Je merkt dat de periodes van droogte langer en heftiger zijn geworden in de afgelopen vijftien jaar,” zegt Hoekstra. Het grasland waar zijn 150 koeien normaal grazen staat er dor en droog bij. Het heeft niet voldoende voedingsstoffen te bieden aan zijn dames. Hierdoor en ook vanwege de hitte staan de beesten al twee maanden binnen. 

Oplossingsgericht doordenken
Daar waar Hoekstra hoopt op een aantal natte dagen zodat zijn land verder kan bijtrekken, helpt het Fryske Gea waar ze kunnen de natuur een handje. “In Nederland zijn we goed in het afvoeren van het water naar de zee. Maar bij een periode van droogte merk je daar de nadelen van. Ik ben ook blij dat het Twentekanaal niet bevaren werd, hierdoor wordt meteen de economische schade van droogte duidelijk. We hebben de drainage in het Ketliker Skar verstoord door sloten dicht te gooien en de afwatering te vertragen.”  De regen die is gevallen de afgelopen dagen is nog lang niet genoeg. Het neerslagtekort zal landelijk op hetzelfde niveau als in 2018 uitkomen: rond de 300 millimeter. Maar in verschillende regio’s is het inmiddels al meer dan 400 mm.

De financiële gevolgen voor de boerderij van Hoekstra zijn nu nog te overzien. Hij redt zich nog met de voorraad van de afgelopen winter. Nu de koeien binnen staan worden ze daar gevoerd uit hun opslag. Maar met nog meer jaren droogte weet hij nog niet hoe het komt. “Dan zullen we moeten investeren en extra voer moeten inslaan om de dieren te kunnen bijvoeden.” 

De mens meet alles naar de menselijke maat. De natuur is de natuur en die past zich altijd aan, zegt Krol. “Als het maar de ruimte krijgt dan is het heel veerkrachtig. Het zal een andere natuur zijn dan uit onze jeugd of zelfs uit de jeugd van onze ouders en grootouders. Maar de natuur blijft altijd.”