De industrie in Friesland staat voor een dubbele uitdaging. Terwijl de vraag vanuit de markt afneemt en het aantal WW-uitkeringen stijgt, blijven werkgevers kampen met hardnekkige personeelstekorten. Daar komt bij dat de komende jaren maar liefst 5.300 werknemers van 60 jaar en ouder de sector verlaten vanwege pensionering.
Uit cijfers van UWV blijkt dat in januari 2026 ruim 1.000 mensen in Friesland een WW-uitkering ontvangen vanuit de industrie. Dat zijn er 65 meer dan een jaar eerder en ruim 400 meer dan in 2023. Vooral 55-plussers zijn oververtegenwoordigd. Tegelijkertijd sluiten vraag en aanbod op de arbeidsmarkt onvoldoende op elkaar aan. Werkgevers zoeken vooral monteurs, operators, machinebedieners en gespecialiseerde engineers, terwijl een aanzienlijk deel van de WW-gerechtigden een achtergrond heeft in eenvoudiger, routinematig productiewerk.
De industrie is van groot belang voor de Friese economie. Relatief veel inwoners werken in deze sector. Toch staat zij onder druk. Internationale handelsspanningen, hoge energieprijzen, afhankelijkheid van (zeldzame) grondstoffen en economische tegenwind – onder meer in Duitsland – raken de concurrentiepositie. Daarnaast vormen netcongestie, verduurzaming en stijgende productiekosten stevige obstakels. Volgens UWV worden in geen enkele andere sector zoveel werkgevers belemmerd door onvoldoende vraag als in de industrie.
Ondanks de afnemende vraag blijft de arbeidsmarkt voor technische beroepen krap. Halverwege 2022 piekte het aantal openstaande vacatures in de Friese industrie op 1.600. Eind 2025 stonden er nog altijd circa 1.100 vacatures open – aanzienlijk meer dan vóór de coronapandemie in 2019. De vervangingsvraag speelt hierin een grote rol. Van alle werknemers in de Friese industrie is 15% 60 jaar of ouder. Veel van hen gaan binnen vijf jaar met pensioen. Het aantal nieuwe gediplomeerden is onvoldoende om deze uitstroom volledig op te vangen.
Volgens arbeidsmarktadviseur Ruben de Gries van UWV vraagt deze situatie om doordacht industriebeleid én om actie van werkgevers. Bedrijven kunnen inzetten op het aantrekken van nieuw talent via open dagen en laagdrempelige kennismakingen. Daarnaast is behoud van personeel cruciaal. Goede onboarding, aandacht voor vitaliteit en duurzame inzetbaarheid en investeren in scholing vergroten de binding met medewerkers.
Ook het anders organiseren van werk biedt kansen. Denk aan arbeidsbesparende technologie, het aanpassen van takenpakketten of het uitbesteden van specifieke werkzaamheden. Positief is dat zeven op de tien industriële werkgevers inmiddels openstaan voor kandidaten die niet volledig aan alle functie-eisen voldoen, mits zij bereid zijn te investeren in opleiding en begeleiding.
De Friese industrie balanceert daarmee tussen economische tegenwind en structurele krapte. De komende jaren zullen bepalend zijn voor hoe de sector zich weet aan te passen aan een veranderende arbeidsmarkt.
