HEERENVEEN/BOORNBERGUM – Initiatieven om voedselverspilling tegen te gaan werken in Zuidoost Friesland nog steeds uitstekend. Naast de inmiddels bekende Voedselbanken zijn er ook projecten als Too Good To Go waar mensen met flinke korting producten kunnen kopen die nét niet meer helemaal vers zijn. Zo zijn al tientallen miljoenen producten en maaltijden van de vuilnisbak gered. RTV Fryn nam een kijkje bij de Voedselbank in Heerenveen en bij maatschappelijk betrokken Bakkerij Baarsma in Boornbergum.

De reden voor Folkert Baarsma om zich aan te sluiten bij het initiatief Too Good To Go laat zich raden: ‘Om verspilling van broodproducten tegen te gaan. Dagelijks houden we vooral brood over. Tussen 16.00 en 17.00 uur zetten we op onze site wat er te koop is voor een aanzienlijk goedkoper bedrag. Financieel is het niet erg aantrekkelijk om mee te doen aan dit initiatief, maar puur om verspilling van eten tegen te gaan hebben we ervoor gekozen om hierin mee te gaan.’

Voedsel per categorie

Ongeveer tien kilometer verderop zijn vrijwilligers Jacob de Bruin en Harry Bakker druk in de weer met de producten van de Voedselbank Heerenveen. Drie momenten per week is de Voedselbank geopend voor mensen die in aanmerking komen voor een voedselpakket. In het magazijn staan allemaal kratten met voedsel opgesteld die de afgelopen dag zijn aangeleverd door één van de leveranciers. Er staan in het pand van de voedselbank van Heerenveen veel verschillende soorten voedsel en andere producten. ‘Alles is ingedeeld per categorie. Van verse groente tot blikproducten. Van droge kruidenierswaren tot ingevroren vlees. En we hebben een grote koeling en vriezer waar ook nog heel veel voedsel staat opgeslagen,’ legt Bakker uit.

In de gemeente Heerenveen komen momenteel wekelijks zo’n 170 mensen en worden er 460 monden gevoed. De Bruin: ‘Vanuit de winkels en distributiecentra wordt erg veel aangeleverd, maar ook van particulieren komt regelmatig wat binnen. Waar we erg streng op zijn is of producten niet over de datum zijn. Dit wordt nauwkeurig door ons gecontroleerd.’

60 miljoen producten in 2025

Sinds 2002 kennen we in Nederland de voedselbanken. Drie jaar later opende de eerste Friese voedselbank zijn deuren. De provincie telt inmiddels 18 aangesloten voedselbanken die vanuit het centrale distributiecentrum in Drachten worden bevoorraad. Voedselbanken zijn ontstaan om een dubbel probleem op te lossen: armoede (mensen die te weinig geld hebben voor eten) en voedselverspilling (goed eten dat door winkels en fabrikanten wordt weggegooid).

Voedselbanken Nederland zegt dat het voedsel dat zij uitdelen zoveel mogelijk uit verspillingsstromen komt. Daarmee krijgen producten die anders zouden worden weggegooid alsnog een bestemming als voedsel. In 2025 deelden 181 lokale voedselbanken samen ruim 69 miljoen producten uit aan ongeveer 155.600 mensen. Dat maakt de voedselbanken dus een belangrijke afnemer van voedseloverschotten van onder meer producenten, distributiecentra en supermarkten.

4,5 miljoen Nederlandse gebruikers

Too Good To Go is de laatste jaren als platform tegen voedselverspilling flink groeiende. Het idee is simpel: winkels, bakkerijen, restaurants en cafés hebben aan het einde van de dag eten over dat nog prima is, maar waarschijnlijk niet meer regulier wordt verkocht. Via de app kunnen klanten dat eten tegen een lagere prijs redden. Je downloadt de app en kijkt wat er bij jou in de buurt beschikbaar is. Volgens cijfers die Univé in 2025 publiceerde op basis van Too Good To Go waren er toen meer dan 4,2 miljoen Nederlandse app-gebruikers, ruim 16.000 partners en meer dan 25 miljoen geredde maaltijden.

Meer yuppen

En bakker Baarsma speelt daarin graag een bescheiden rol in mee. ‘Over het algemeen hebben we zo’n twee á drie pakketjes met broodproducten per dag over die we dus aanbieden voor een goedkopere prijs. Af en toe is dat wel eens meer. Bij een slechte dag heb je het dan over zeven á acht pakketjes.’ Hierin zitten dan broden, stokbrood, harde broodjes en soms suikerbrood of koekjes. ‘En opvallend is dat eigenlijk meer de yuppen de pakketten kopen dan de mensen met de kleine beurs. Dat verwacht je niet.’

Mensen ZIEN

Op deze Internationale Dag tegen Voedselverspilling klinkt de reden van Folkert Baarsma om mee te doen aan het platform ronduit logisch: ‘Alleen maar om verspilling van voedsel tegen te gaan.’ Bij de Voedselbank reikt de hulp ook nog verder dan het verstrekken van gratis voedsel. Ook het simpelweg ZIEN van de mensen is belangrijk. ‘In veel gevallen gaat het om mensen die vanuit een scheiding, ziekte of geen werk in financiële problemen zijn gekomen en moeite hebben om elke maand rond te komen,’ legt de Bruin uit. ‘We kunnen indien het nodig is mensen verder verwijzen naar instanties die een stuk hulp kunnen aanbieden bij de moeite die ervaren wordt. Dat hoort er ook bij.’